جهان در پوست گردو استیون هاوکینگ

تومان5,000

جهان در پوست گردو استیون هاوکینگ

رسانه های دنیا امروز پر است از گزارش درگذشت استیون هاوکینگ، کیهان شناسی او، زندگی شخصی او و تأثیرگذاری اش در جامعه. در این سال ها همواره دیده ام که در مورد هاوکینگ نکته هایی مغفول می ماند و این غفلت شاید ناشی از ابهت علمی او باشد که اجازه تفکر مستقل درباره رفتار اجتماعی او، کتاب های ترویجی اش و گزاره های هر از گاهی او در رسانه ها نمی دهد.

هاوکینگ را اولین بار در سال ۱۹۷۲/۱۳۵۲ در همایشی در مرکز فیزیک نظری عبدالسلام در شهر تریسته ایتالیا دیدم. هنوز می توانست صحبت کند، گرچه روی صندلی چرخدار ساده ای نشسته بود. پس از آن در سال ۱۹۸۶/۱۳۶۵ در کنفرانسی در ژاپن او را دیدم، سال قبلش اعلام کرده بود کیهان شناسی به انتها رسیده و تنها چند پارامتر مانده است که باید دقیق تر اندازه گیری شود؛ شبیه ادعاهایی که در شروع قرن بیستم در اروپا مطرح شده بود درباره کل فیزیک و دیدیم که بعد از آن چه انقلاب هایی در علم فیزیک رخ داد. در کیهانشناسی هم همین طور است: در سی سال گذشته، بعد از این ادعای هاوکینگ، تازه کیهانشناسی وارد فاز تحولی بسیار پرباری شده است. هیچ یک از کیهانشناسان برجسته جهان این حرف او را جدی نگرفته بود. این ادعای او به علم مربوط می شد اما این رسانه های عمومی بودند که آن را جدی گرفتند.

جهان در پوست گردو-استیون هاوکینگ

انسان همیشه در جست‌وجوی کشف رازهای جهانی بوده که در آن زندگی می‌کند: لمس «جهان در پوست گردو»؛ به همین اختصار و تا این اندازه در دسترس. محیط پیرامون ما برای ما آشناست چون آن را شناخته‌ایم. اما اگر بخواهیم از دریچه‌ای بسیار بزرگ‌تر به جهان نگاه کنیم، کافی‌ست سرمان را بالا بگیریم و نگاهی به آسمان بالای سرمان بیندازیم. به نظر می‌رسد نه فقط زمین زیرپایمان، بلکه آنچه بالای سر ما بی‌انتها و ژرف به نظر می‌رسد، آن‌قدر بزرگ است که وسوسه‌ی شناختن و هراس از وسعت بی‌اندازه‌اش لرزه بر انداممان می‌اندازد.

این یک وسوسه‌ی مدرن و امروزی نیست و شاید تلاش برای شناختن جهانی فراتر از آن‌چه زیر پایمان حس می‌کنیم، به درازای عمر انسان ناطق باشد. علوم طیبعی، علم نجوم، اخترشناسی، فیزیک و آن‌طور که استیون هاوکینگ دانشمند معاصر ما دنبال می‌کرد، کیهان‌شناسی، جلوه‌هایی از تلاش‌های انسان برای واکاوی جهانی بوده است که حیات روی زمین را شگفت‌انگیز و پر از قواعد کشف‌ناشده اما بسیار کوچک در دل کائنات نشان می‌دهد.

استیون هاوکینگ را تقریبا همه دنیا می‌شناسند. دانشمندی که پژوهش‌هایش در حوزه کیهان‌شناسی و گرانش کوانتومی، دستاوردهای چشمگیری را به‌ویژه در زمینه سیاهچاله‌ها برای علم به ارمغان آورده است. به‌علاوه، شرایط سخت جسمانی و حتی زندگی شخصی او همیشه خوراکی برای نقل در محافلی حتی غیرعلمی از استیون هاوکینگ باقی می‌گذاشت. استیون هاوکینگ ۲۱ ساله بود که متوجه شد زمین‌خوردن‌های گاه‌گاه در پله‌های دانشگاه کمبریج و عدم تسلط در بستن بند کفش‌هایش، به‌خاطر بی‌دست‌وپایی یا سیر کردن در عوالم دیگر نیست! او معروف‌ترین کسی است که به بیماری نادر ASL دچار شده بود و عاقبتی جز فلج تدریجی و از کارافتادگی پیش روی خود نداشت. البته برای کسی که از کودکی از کتاب‌های درسی ایراد می‌گرفت و به همه‌چیز شک داشت، باور این که واقعا تا دو-سه سال دیگر بیشتر زنده نمی‌ماند، زیر سوال بود. چه بسا که پزشکان هم اشتباه می‌کنند! چنین هم شد و او تا هفتاد و شش سالگی به زندگی‌اش ادامه داد و تا پایان عمر معروف‌ترین دانشمندی بود که مردم عادی در زمان حاضر می‌شناختند.

کتاب «جهان در پوست گردو» به‌جز علاقه‌مندان به کتاب‌های علمی، برای آن دسته از کتاب‌خوان‌هایی پیشنهاد می‌شود که شیفته‌ی دنیای کتاب‌های علمی-تخیلی هستند. این‌بار نه برای این که یک داستان علمی-تخیلی جدید بخوانند، بلکه به این خاطر که بدون شک کنجکاوی و هیجان حاصل از گشت‌وگذار در دنیای تخیل، با داشتن زمینه‌ای از علم شیرین‌تر است. می‌توان تضمین کرد که اگر جزو کتابخورهای ژانر علمی-تخیلی باشید، دنیای کتاب‌های علمی با زبان ساده را حتما می‌پسندید.

درواقع برای هرکسی که یک بار هم شده به سفر به زمان فکر کرده یا از کشف‌های عجیب انسان در فضا و فکر کردن به سفر با فضاپیما دود از کله‌اش بلند شده، کتاب «جهان در پوست گردو» جالب و خواندنی خواهد بود.

گزاره او در مورد خدا و کیهانشناسی، که چند سال پیش منتشر شد، گزاره ای بود غیرعلمی و بدیهی بود کسی از اجتماع علمی آن را جدی نگیرد، اما باز رسانه ها آن را جدی گرفتند. حالا دیگر هاوکینگ شخصیتی بسیار جهانی شده بود. تعجب ندارد اگر گفته شود این ادعاها را می شد سریع به پول تبدیل کرد و اگر علمی نبودند چه باک!

کتاب های علمی همگانی او به چند ده زبان زنده دنیا ترجمه شده و میلیون ها نفر آن ها را خوانده اند، اما نمی توان ادعا کرد که این کتاب ها تأثیر مثبتی در «باعلم کردن» جوامع بشری داشته باشند؛ آن ها بیشتر شبیه مطالب هیجان انگیزی بوده اند که عمدتا علاقه مندان «علم تخیلی» را مجذوب می کرده اند. ما در ایران بسیار مشکل داشته ایم تا انحراف هایی را که در نتیجه خواندن این کتاب ها در ذهن دانشجویانمان وارد می شد بزداییم. البته بخشی از این انحراف ها ناشی از ترجمه های بد بوده اما نه همه آنها. هنوز هم توصیه من به دانشجویان این است که این کتاب ها را نخوانند. هستند کتاب های علمی ای که فیزیکدانان دیگری برای عموم نوشته اند و می شود با اطمینان خواندنشان را توصیه کرد.

کتاب های علمی

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “جهان در پوست گردو استیون هاوکینگ”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *